Twierdza Toruń
Wszyscy znają historię toruńskiego Flisaka, Krzywej wiedzy. Odwiedzają Zamke Krzyżacki i starówkę. Jednak chyba nie każdy torunianin zdaje sobie
sprawę z tego, ze czerwieniące sie gdzieniegdzie wśród zieleni budowle tworzą
jeden z cenniejszych zespołów zabytkowych. Są to toruńskie XIX-wieczne forty.
Budowa fortyfikacji rozpoczęła sie już w 1233 roku, wraz z nadaniem Toruniowi praw miejsckich. Budowali je Krzyżacy, potem Polacy, a po
Kongresie Wiedeńskim, który miasto przyznał Prusom - Niemcy.
W roku 1871 miasto zostało uznane twierdzą I stopnia. Za uzyskane pieniądze z kontrybucji,
natychmiast po zakończeniu wojny francusko-pruskiej, przystąpiono do budowy
nowoczesnej tak zwanej "twierdzy frontowej".
W roku 1878 Prusy przystapily do wznoszenia pierścienia fortów oddalonego od 3 do 3,5 km od centrum. Ich
budowa trwala do roku 1892.
Ogółem wzniesiono 7 fortów głównych, 6
pośrednich, 1 dużą baterię ze schronami, 32 schrony piechoty i 52 pomocnicze dla
baterii polowych. Wjazd do fortów prowadził niejako od tyłu, to znaczy od strony
miasta, a nie od przedpola.
Poszczególne forty łaczyła jedynie droga rokadowa (równoległa), którą
dzisiaj częściowo biegną ulice Wschodnia, Polna, Okrężna i Okólna.
Z chwila
wybuchu I wojny światowej Toruń był potężna twierdzą o znaczeniu
strategicznym.
Lata okupacji okazały sie najbardziej tragiczne w historii.
Forty VIII, IX zamieniono w rodzaj obozu koncentracyjnego, a w forcie VII
dokonywano masowych mordów uwięzionych Polakow. W XI i XII urządzono obozy
jenieckie.
Tuż po II wojnie światowej wysadzono i rozebrano urządzenia
obronne wielu fortow, pozostale jeszcze po Niemcach obmurowania fos,
przebudowano także wnetrza fortow.
Zestawienie nazw i numeracji fortów
|